Harmoniseren en vereenvoudigen
Door de huidige set kwaliteitsdocumenten te harmoniseren en te vereenvoudigen, ontstaat meer samenhang, verminderen we tegenstrijdigheden en worden standaarden beter bruikbaar en toegankelijk. KBL brengt hierbij ontwikkelaars, professionals, ouders, jongeren, organisaties en gemeenten samen.
Veelheid: rijkdom en uitdaging
Kwaliteitsstandaarden geven richting aan professioneel handelen en afspraken in het jeugdveld. Voor de jeugdhulp zijn kwaliteitsstandaarden - zoals richtlijnen, zorgstandaarden, kwaliteitskaders, handreikingen en criteria - ontwikkeld en vastgesteld. Deze dragen bij aan de kwaliteit in de jeugdhulp. Er zijn inmiddels veel verschillende kwaliteitsdocumenten. Dit is logisch, want er zijn bijvoorbeeld ook veel verschillende vormen van hulp en professionals met verschillende specialisaties. Toch zit in die veelheid ook een uitdaging.
Waarom doen we dit?
De veelheid aan documenten en het gebrek aan samenhang maken het lastig voor kinderen, jongeren en ouders, professionals en beleidsmakers om te weten wat ze mogen verwachten. Dit kan leiden tot verschillen in hulp, onzekerheid over welke informatie actueel en relevant is, en overlap en tegenstrijdigheden tussen standaarden. Ook kost het ontwikkelen en bijhouden van alle kwaliteitsstandaarden veel tijd, zowel voor professionals, organisaties en ervaringsdeskundigen, als voor wetenschappers en kennisinstituten.
Door kwaliteitsdocumenten te harmoniseren en te vereenvoudigen ontstaat duidelijkheid en worden standaarden betere toepasbaar. Professionals kunnen zo samen met kinderen en ouders weloverwogen keuzes maken. De standaarden bieden een richtinggevende optie en ondersteunen bij het vinden van de beste oplossing voor het kind of de jongere.
Wat doen we?
In 2025 heeft KBL samen met samenwerkingspartners een overzicht gemaakt van kwaliteitsstandaarden en kwaliteitskaders in de jeugdhulp. Ook hebben we in beeld gebracht wat voor soort kwaliteitsdocumenten er zijn en hoe die zich tot elkaar verhouden. Deze overzichten helpen om het gesprek te voeren over wat er al is, waar standaarden overlappen, waar ze verschillen en waar afstemming nodig is. Zo wordt steeds duidelijker wat verbeterd kan worden en waar harmonisatie of vereenvoudiging nodig is.
Daarnaast leren we samen met partners door dingen uit te proberen in de praktijk. Sommige partners zijn al bezig met harmonisatie en vereenvoudiging. Door hen te ondersteunen ontdekken we samen wat werkt en wat niet.
Dit gebeurt via pilots die aansluiten bij de behoefte van het jeugdveld.
Er zijn drie typen harmonisatie:
- Horizontale harmonisatie: standaarden over hetzelfde onderwerp worden op elkaar afgestemd, zoals het harmonisatietraject van vijf ADHD-richtlijnen.
- Verticale harmonisatie: het gebruik van standaarden wordt op verschillende niveaus op elkaar afgestemd, bijvoorbeeld in de praktijk, binnen organisaties, bij toezicht of bij inkoop.
- Vereenvoudiging: bestaande standaarden worden toegankelijker en makkelijker toepasbaar gemaakt. Er wordt onderzocht of de manier waarop kwaliteitsstandaarden tot stand komen eenvoudiger kan.
KBL ondersteunt partners bij deze trajecten waar nodig en gewenst. Soms start KBL zelf pilots, in samenwerking met betrokken personen en organisaties. De ADHD-pilot is een voorbeeld van hoe zo'n traject eruitziet.
Met wie doen we dit?
In deze programmalijn verbeteren partners samen de kwaliteitsstandaarden voor de jeugdhulp. Zij ontwikkelen, gebruiken en verbeteren deze standaarden samen.
- Richtlijnprogramma’s (zoals Nederlands Jeugdinstituut, richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Alliantie Kwaliteit in de Geestelijke Gezondheidszorg), als ontwikkelaars van kwaliteitsstandaarden
- Beroepsverenigingen (o.a. Nederlands Instituut van Psychologen, Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen, Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk), namens professionals
- Jongeren- en cliëntenorganisaties (MIND, Ieder(in) en Nationale Jeugdraad) namens ervaringsdeskundigen, kinderen, jongeren en ouders
- Brancheorganisaties (Nederlandse GGZ, Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland, Jeugdzorg Nederland), namens de aanbieders van jeugdhulp
- Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG), namens de gemeenten
Meedenken en meedoen
Wil je meedenken over kwaliteitsstandaarden? Denk je dat jouw organisatie hierin van betekenis kan zijn? Of heb je een vraag, observatie of zorg over dit onderwerp? Laat het ons weten.